Orët e gjata të përdorimit të telefonit celular, sidomos në pozicione jo të duhura, mund të shkaktojnë probleme serioze muskuloskeletore në duar, gishta dhe kyçe. Kështu paralajmëron Begüm Büyükerik, fizioterapiste dhe pedagoge në Shkollën Profesionale të Universitetit Biruni.
Në një deklaratë për universitetin, Büyükerik shpjegon se ndonëse telefonat inteligjentë janë të dizajnuar për t’u përdorur me të dyja duart, shumica e njerëzve zgjedhin përdorimin me një dorë për shkak të komoditetit.
“Ky zakon ushtron presion të tepërt mbi gishtin e madh,” shpjegon ajo. “Përdorimi i telefonit me një dorë krijon lëvizje të përsëritura të gishtit të madh, ndërsa pjesa tjetër e dorës mbetet e tendosur për të mbajtur pajisjen. Me kalimin e kohës, kjo sjell dhimbje, ulje të performancës dhe kufizime funksionale.”
Sipas Büyükerik, përdorimi i njëanshëm i telefonit nuk prek vetëm gishtin e madh, por edhe gishtat e tjerë. Ajo vë në dukje një deformim gjithnjë e më të shpeshtë të gishtit të vogël, i njohur ndryshe si “pinky i smartphone”.
“Kjo gjendje po bëhet gjithnjë e më e zakonshme, veçanërisht tek të rinjtë,” thotë ajo. “Shumë prej tyre e përkulin vazhdimisht gishtin e vogël për të mbështetur pjesën e poshtme të telefonit.”
Presioni i përsëritur mbi nyjet e gishtit të vogël mund të shkaktojë ndryshime të dukshme me kalimin e kohës, si: gropëzime, përkulje të lehta, zhvendosje anësore dhe deformime në formë të thellimeve në kockë. Këto ndryshime vijnë si pasojë e përshtatjes së indeve të buta ndaj presionit kronik.
Si të parandaloni dëmtimet
Büyükerik thekson se shumica e deformimeve të gishtit të pestë janë të parandalueshme dhe jep disa këshilla praktike:
Përdorni telefonin me të dyja duart sa herë që është e mundur
Shmangni përdorimin e gishtit të vogël si mbështetje
Kufizoni përdorimin e vazhdueshëm të telefonit dhe bëni pushime të shpeshta
Kryeni ushtrime të thjeshta shtrirjeje për duart dhe gishtat gjatë ditës
Përdorni mbajtëse ergonomike ose unaza telefoni në mënyrë korrekte
“Këto masa mund të ulin ndjeshëm rrezikun e deformimeve afatgjata, sidomos tek të rinjtë,” thekson ajo.
Fizioterapistja paralajmëron gjithashtu se lëvizjet e përsëritura të përkuljes dhe drejtimit, qëndrimi i keq dhe pozicionet statike për periudha të gjata, mund të ulin qarkullimin e gjakut në muskuj, të rrisin lodhjen dhe të shtojnë rrezikun për sindromën e 'tunelit karpal' (mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash në gishta).
Ndërsa efektet afatgjata të përdorimit të telefonit në muskujt e dorës kërkojnë ende studime të mëtejshme, Büyükerik thekson rëndësinë e krijimit të zakoneve të shëndetshme që në moshë të re.
“Zhvillimi i zakoneve të duhura në përdorimin e telefonit tek të rinjtë mund të reduktojë ndjeshëm problemet e tendinave, nyjeve dhe nervave në të ardhmen,” përfundon ajo.
